Đông trùng hạ thảo là gì? Tác dụng và cách sử dụng hiệu quả

Đông trùng hạ thảo là một trong những dược liệu quý có giá trị kinh tế cao và được nhiều người sử dụng. Thế nhưng, đến nay vẫn có những người không rõ về tác dụng và cách sử dụng của loại dược liệu này. Nếu bạn cũng là người muốn hiểu rõ hơn về đông trùng hạ thảo, đừng bỏ qua nội dung trong bài viết dưới đây.

Đông trùng hạ thảo là gì

Đông trùng hạ thảo được đánh giá là dược liệu đặc biệt quý hiếm, có tên khoa học là Ophiocordyceps sinensis. Thảo dược là sự kết hợp kỳ diệu giữa côn trùng và thực vật (thuộc nhóm nấm Ascomycetes).

Đông trùng hạ thảo có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe
Đông trùng hạ thảo có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe

Đây là loại nấm sống ký sinh trên thân của ấu trùng bướm Hepialus Armoricanus thuộc chi Thitarodes Viette. Bên cạnh đó còn có 40 loài khác thuộc chi Hepialus cũng có thể bị ảnh hưởng bởi loại nấm này.

Đông trùng hạ thảo trong y học được xem như một nguyên liệu bổ dưỡng, có khả năng phòng ngừa và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Vì vậy, không khó hiểu khi thảo dược lại được nhiều người tin tưởng sử dụng thường xuyên.

Nguồn gốc của đông trùng hạ thảo

Theo ghi chép của các tài liệu khoa học, đông trùng hạ thảo là một điều kỳ diệu của tự nhiên. Thông thường, sâu non khi lớn lên sẽ phát triển thành bươm bướm. Thế nhưng một số ấu trùng sâu non đã bị nhiễm nấm Cordyceps Sinensis trong quá trình ngủ đông dưới lòng đất.

Khi đó, ấu trùng nhiễm nấm không thể lớn lên được nữa và nấm sẽ hấp thụ hết chất dinh dưỡng từ bên trong cơ thể ấu trùng và phát triển thành dạng sợi. Cứ như vậy theo thời gian, sợi nấm phát triển mạnh mẽ, xâm chiếm vật chủ và hút hết dưỡng chất có trong xác trùng suốt mùa đông.

Vào mùa hè, khi khí hậu mát mẻ và mưa nhiều, nấm sẽ thoát khỏi xác sâu, vươn khỏi mặt đất và phát triển thành đông trùng hạ thảo. Đây cũng là lý do tại sao người ta lại gọi dược liệu này với cái tên là đông trùng (ấu trùng mùa đông) – hạ thảo (cây cỏ mùa hè).

Thảo dược có những thành phần nào?

Y học hiện đại cho thấy, trong đông trùng hạ thảo chứa rất nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe con người như:

  • 17 loại acid amin khác nhau với tác dụng giúp chuyển hóa và tổng hợp các protein trong cơ thể.
  • Các vitamin A, C, B12, E, K,….
  • Các nguyên tố vi lượng Mn, Al, K, Na, Mg… tham gia vào hoạt động hoạt hóa, trao đổi chất và coenzym xúc tác.
  • Thành phần D-mannitol giúp phòng ngừa và điều trị các bệnh như thiểu niệu, phù não, bài tiết,…
  • Dinh dưỡng nhóm HEAA, Adenosine, Acid Cordycepic,…
  • Hoạt chất sinh học Hydroxyethyl Adenosine, giúp kháng khuẩn, diệt virus,…
  • Hàm lượng lipid lớn tạo ra các nguồn năng lượng lớn cho mọi hoạt động của cơ thể.

Bên cạnh đó, y học cổ truyền còn nhận định sản phẩm này có vị ngọt, tính ấm, tác động vào kinh Thận, Phế để bổ phế, ích can thận, dưỡng huyết, bổ dưỡng tạng phủ, tiêu đàm, bồi bổ cơ thể,…

Có những loại đông trùng hạ thảo nào?

Nhờ sự tiến bộ của các nền y học nên nhiều đất nước trên thế giới, bao gồm Việt Nam đã có thể nuôi cấy đông trùng hạ thảo. Ngày nay, ngoài việc khai thác thảo dược từ tự nhiên, trên thị trường còn có nhiều dạng được phân loại như:

Theo nguồn gốc:

  • Trùng hạ tự nhiên: Mọc tự nhiên trên các cao nguyên, chứa hàm lượng dưỡng chất cao, sản lượng khai thác mỗi năm không vượt quá 80kg.
  • Trùng hạ nhân tạo: Nấm được nuôi cấy trên cơ thể ấu trùng nhộng tằm hoặc vỏ trứng, ngô, gạo, đậu xanh…

Theo trạng thái:

  • Đông trùng hạ thảo tươi: Khai thác chưa quá 1 tháng và được bảo quản trong nhiệt độ thấp, với mùi thơm đặc trực của nấm. Đương nhiên, đây cũng là sản phẩm chứa hàm lượng dinh dưỡng rất cao.
  • Đông trùng hạ thảo khô: Xử lý nhiệt phân bằng cách sấy khô, có mùi tanh nồng, hàm lượng dưỡng chất so với thảo dược tươi khoảng 98%, có thể dùng tối đa 3 năm.
Đông trùng hạ thảo có rất nhiều loại, gồm cả khô và tươi, sợi và viên...
Đông trùng hạ thảo có rất nhiều loại, gồm cả khô và tươi, sợi và viên…

Theo hình thái:

  • Đông trùng hạ thảo nguyên con: Giữ nguyên hình dáng gồm phần thân và sợi nấm. Đây là sản phẩm được đánh giá rất cao, có thể ăn sống, sắc thuốc hoặc để hầm canh.
  • Đông trùng hạ thảo dạng nước: Có thể kết hợp với nhiều thành phần để tạo thành nước uống trực tiếp.
  • Đông trùng hạ thảo viên: Dạng viên nang được bào chế từ bột mịn để khách hàng dễ sử dụng cũng như bảo quản.
  • Sản phẩm ở dạng trà túi lọc: Đóng thành trà túi lọc để pha uống hàng ngày.
  • Đông trùng hạ thảo dưới dạng bột: Thường được sử dụng để pha trà hoặc nấu cháo.

Các cách sử dụng đông trùng hạ thảo

Sau khi thu hoạch, đông trùng hạ thảo có thể được dùng trực tiếp hoặc bào chế dưới nhiều dạng để thuận lợi cho quá trình sử dụng. Một số người sẽ dùng để ngâm rượu, ngâm mật ong… cũng có đối tượng sẽ xay thành bột, sử dụng dưới dạng nước uống, dạng viên nén… Đương nhiên, dù áp dụng theo cách nào thì vẫn sẽ mang đến những tác dụng quan trọng cho sức khỏe.

Rượu đông trùng hạ thảo

Người sử dụng có thể ngâm đông trùng hạ thảo hoặc nhung hươu vào bình rượu nếp 45 độ. Thời gian ngâm hợp lý là sau khoảng 1 tháng.

Mỗi ngày bạn uống 2-3 chén nhỏ và sử dụng không quá 100ml/ngày để bồi bổ các cơ quan trong cơ thể, đồng thời còn tăng cường sinh lực cho cả nam và nữ.

Đông trùng hạ thảo ngâm mật ong

Với cách này bạn nên sử dụng loại đông trùng khô, rửa thật sạch rồi cho vào bình thủy tinh ngâm với mật ong rừng nguyên chất.

Chú ý, bạn hãy bảo quản sản phẩm tại nơi khô ráo, thoáng mát trong 15 ngày. Sau đó, mỗi ngày lấy 2 thìa đông trùng pha với nước ấm để uống.

Sự kết hợp của 2 nguyên liệu này không chỉ mang đến sản phẩm thơm ngon bổ dưỡng mà còn giúp phòng ngừa bệnh tật và bồi bổ cơ thể khỏe mạnh hơn.

Ăn sống đông trùng hạ thảo

Ngoài những cách trên, bạn cũng có thể ăn sống đông trùng hạ thảo. Các thực hiện như sau: rửa sạch thảo dược bằng nước ấm và nhai trực tiếp. Mỗi lần sử dụng, bạn chỉ cần ăn khoảng 1 – 2 con để có thể cải thiện sức khỏe.

Đông trùng khi ăn sống sẽ có mùi vị thơm ngon như thịt gà. Tuy nhiên, do nó có hình dáng giống con sâu nên không phải ai cũng thích hợp để sử dụng theo hướng này.

Nấu thành món ăn

Đông trùng hạ thảo có thể sử dụng để hầm gà, nấu cháo, nấu sườn lợn bồi bổ dưỡng chất cho gia đình. Mỗi tuần, bạn có thể nấu 2 – 3 bữa để các thành viên trong gia đình nhận được nhiều giá trị dinh dưỡng. Món ăn này cũng rất thích hợp cho gia đình có người già, trẻ nhỏ hoặc người mới ốm dậy.

Sử dụng theo dạng nước

Đây là cách sử dụng thích hợp với người bận rộn và không có thời gian chế biến. Tốt nhất, bạn hãy uống 1 – 2 chai/ ngày vào sáng sớm và đầu giờ chiều để cơ thể luôn tràn đầy năng lượng. Nhưng chú ý, bạn không nên dùng thường xuyên mà hãy uống cách ngày để có đủ thời gian hấp thụ chất dinh dưỡng.

Bạn có thể sử dụng trùng hạ theo rất nhiều cách để đạt được tác dụng theo ý muốn
Bạn có thể sử dụng trùng hạ theo rất nhiều cách để đạt được tác dụng theo ý muốn

Dùng để pha trà

Nếu muốn pha trà, bạn hãy dùng 5g đông trùng với 3g nhân sâm rồi ngâm với nước sôi trong 10 phút. Sau đó, bạn sử dụng như một loại trà thông thường, uống hàng ngày để có thể cải thiện chức năng sinh lý.

Uống theo chế phẩm dạng viên

Đây là cách sử dụng tương đối đơn giản. Bạn chỉ cần uống trực tiếp với nước, mỗi ngày sử dụng 1 – 2 viên vào trước hoặc sau khi ăn để có thể bồi bổ thể trạng.

Tác dụng của đông trùng hạ thảo

Không phải tự nhiên mà đông trùng hạ thảo lại là sản phẩm được nhiều người tìm hiểu và sử dụng. Hiểu đơn giản, tác dụng chung của thảo dược này là phòng ngừa bệnh tật, bồi bổ sức khỏe, hồi phục thể lực.

Chi tiết những công dụng bạn có thể đạt được khi sử dụng đông trùng hạ thảo:

  • Tăng cường sức khỏe: Cải thiện sự chuyển hóa năng lượng tại các tế bào sống. bên cạnh đó, đông trùng cũng giúp gia tăng khả năng chịu đựng khi bạn tập luyện thể lực ở cường độ cao.
  • Nâng cao hệ miễn dịch: Trong đông trùng có chứa chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi sự phá hủy của các gốc tự do. Điều này sẽ giúp gia tăng chức năng của hệ miễn dịch, ngăn bệnh về tim mạch, xương khớp…
  • Làm giảm cảm giác mệt mỏi: Một nghiên cứu đã chứng minh, việc sử dụng đông trùng trong 6 tuần liên tục giúp làm tăng đáng kể VO2max (tốc độ tối đa mà ở đó các cơ phổi và tim có thể dùng khí oxy một cách hiệu quả trong các hoạt động thể chất).
  • Làm chậm quá trình lão hóa: Các nhà khoa học đã công nhận đông trùng có thể làm chậm quá trình lão hóa ở phái nữ, cải thiện chức năng não bộ và tăng cường hoạt động của enzyme để chống lại quá trình oxy hóa.
  • Nâng cao sức khỏe tình dục: Theo nghiên cứu, nếu sử dụng dược liệu liên tiếp 40 ngày, nam giới có thể cải thiện được tình trạng yếu sinh lý, tinh trùng loãng và đẩy nhanh tốc độ cương dương.
  • Cải thiện chức năng não bộ: Khi thí nghiệm trên chuột, đông trùng hạ thảo tác động trực tiếp tới khả năng tiếp thu và ghi nhớ của động vật này và giảm số lượng hành vi bị lỗi ở những chú chuột sống lâu năm.
  • Phòng chống nguy cơ bị ung thư: Chiết xuất từ dược liệu sẽ ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư, điều chỉnh hệ miễn dịch, tạo ra chất khiến tế bào ung thư có thể tự tiêu hủy.
  • Giúp kiểm soát tiểu đường: Thành phần có trong đông trùng chứa nhiều hoạt chất tốt giúp kiểm soát lượng đường hiệu quả. Cụ thể, chúng giúp giảm cân, điều hòa lượng đường huyết trong máu và có tác động vô cùng hữu ích với bệnh nhân tiểu đường.
  • Hỗ trợ chữa bệnh thận mãn tính: Dược liệu giúp tăng cường chức năng thận, giảm protein niệu, giảm creatinin huyết thanh và giảm biến chứng liên quan đến bệnh thận.